Kategori: Makaleler

Arkadaş tanık olabilir mi? Sorunun düşündüğümden daha karmaşık olması Konya’da akşamları evde otururken bazen kendi kendime şu soruya takılıyorum: “Arkadaş tanık olabilir mi?” İlk bakışta çok basit bir hukuk sorusu gibi duruyor. Evet ya da hayır denir, biter sanıyorsun. Ama işin içine biraz hukuk mantığı, biraz insan psikolojisi, biraz da günlük hayat girince konu bir anda dallanıp budaklanıyor. İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Veri güvenilir mi? Bias var mı? Ölçülebilir mi?” diyor. İçimdeki insan tarafı ise daha farklı konuşuyor: “Arkadaş dediğin kişi zaten olayın duygusal tarafında değil mi, nasıl tarafsız olsun?” İşte bu yazı tam da bu iki sesin kavgası.…

Hoş geldiniz! Tah olarak Aman vermemek ne demek başlığını tüm ayrıntılarıyla ele alıyoruz. İnsan davranışını anlamaya çalışan biri için ekonomi yalnızca rakamlar, grafikler ya da büyüme oranlarından ibaret değildir. Asıl mesele, kıt kaynaklar karşısında verilen kararların hangi sonuçları doğurduğunu çözümlemektir. Her tercih, görünmeyen bir başka tercihten vazgeçişi içinde taşır. Bu nedenle ekonomi, aslında sürekli bir seçim bilimi olduğu kadar, değerler ve anlamlar dünyasıdır. “Aman” kavramı da tam bu kesişim noktasında, yani hem kültürel hem de ekonomik sonuçları olan bir güven ve sığınma mekanizması olarak okunabilir. İslam düşüncesi ve tarihsel toplumsal pratikler içinde “aman”, çoğu zaman bir kişinin ya da topluluğun…

Karınca Uçuşu Ne Zaman Olur? Doğanın En Sessiz Kalabalık Gösterisi Bir yaz akşamı ve gökyüzünde beliren küçük kanatlar Yazın sıcak bir akşamında Eskişehir’de Porsuk çevresinde yürürken bir anda havada uçuşan küçük, kanatlı karıncalarla karşılaşmak çoğu insanı şaşırtır. Kimileri “yağmurdan önce böcekler çoğaldı” der, kimileri fark etmeden hızla yürüyüp geçer. Oysa bu gördüğümüz şey basit bir böcek hareketliliği değil, doğanın en planlı ve en kritik olaylarından biridir: karınca uçuşu. Bilimsel adıyla “nuptial flight” yani çiftleşme uçuşu, karıncaların yaşam döngüsündeki en önemli dönüm noktalarından biri. Tek bir gün, hatta bazen sadece birkaç saat süren bu olay, yeni kolonilerin kurulmasını sağlar. Ve evet,…

Güç ilişkilerinin gündelik hayatın en küçük detaylarına kadar sızdığı bir dünyada, bedenin verdiği sinyaller ile siyasal düzenin ürettiği sessizlikler arasında kurulan analojiler, çoğu zaman düşündüğümüzden daha açıklayıcı olabilir. Diş Boşluğu ve Koku: Biyolojik Bir Sorundan Siyasal Bir Metafora Görünmeyen boşluklar ve sistemik birikim “Diş boşluğu koku yapar mı?” sorusu ilk bakışta tamamen tıbbi bir merak gibi görünür. Ancak siyaset bilimi açısından bu soru, bir boşluğun nasıl zamanla kokuya, yani görünür bir rahatsızlığa dönüştüğünü anlamak için oldukça verimli bir başlangıç sunar. Ağız içinde oluşan bir boşlukta gıda artıklarının birikmesi, bakteriyel çoğalma ve zamanla ortaya çıkan kötü koku; aslında ihmal edilen alanların…

Tah takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “Karamsar bakış açısı ne anlama gelir” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız. Karamsar bakış açısı ne anlama gelir? İlgili Makale: Karambol nasıl oynanır ? Günlük hayatta hepimizin zaman zaman farkında olmadan içine düştüğü bir düşünme biçimi var: olayları olumlu ihtimallerden çok olumsuz taraflarıyla değerlendirmek. “Karamsar bakış açısı ne anlama gelir?” sorusu da tam olarak buradan doğuyor. En basit haliyle karamsarlık, geleceğe dair beklentilerin düşük olması, yaşanan ya da yaşanacak olaylarda iyi ihtimalden çok kötü senaryoların öne çıkarılması demek. Bunu sadece “olumsuz düşünmek” diye geçmek de eksik olur aslında. Çünkü karamsar bakış açısı çoğu zaman kişinin geçmiş…

Tah sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz Gülhane Tıp Fakültesi akredite mi. Kelimelerin Tıbbı, Metinlerin Anatomisi: Gülhane Tıp Fakültesi Üzerine Edebi Bir Okuma İnsan, anlamı yalnızca gerçekliğin çıplak yüzünde değil; o yüzün üzerine düşen gölgelerde, yani anlatılarda arar. Bir hastane koridorunun beyazlığı, yalnızca steril bir mekân değil, aynı zamanda sayısız hikâyenin sessizce üst üste bindiği bir metindir. Tıp fakülteleri ise bu metnin en yoğun, en katmanlı sayfalarıdır. Gülhane Tıp Fakültesi akredite mi sorusu bile, yalnızca idari bir sorgu değil; bilginin, güvenin ve anlatının kesiştiği edebi bir düğümdür. Kelimeler burada birer araç değil, birer yaşam taşıyıcısıdır. Çünkü “akreditasyon” dediğimiz şey,…

Kara Katmanı Neleri Kaplar? Yeryüzüne Hem Teknik Hem İnsan Gözüyle Bakış Konya’da yaşayan, mühendislik ile sosyal bilimler arasında gidip gelen biri olarak bazen kendimi aynı soruya iki farklı açıdan cevap verirken buluyorum. “Kara katmanı neleri kaplar?” sorusu da bunlardan biri. Bir yanda tamamen ölçülebilir, haritalanabilir bir gerçeklik var; diğer yanda ise insanın yaşamla kurduğu bağ. İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Bu bir fiziksel yüzey meselesi, verilerle açıklanır.” Ama içimdeki insan tarafı araya giriyor: “Evet ama bu sadece toprak değil, hayatın kendisi.” İkisi de haklı. Ama aynı anda. Kara Katmanı Neleri Kaplar? Temel Bilimsel Çerçeve “Kar tabakası nelerden oluşur” hakkında araştırma…

Sinemada “Ad” Ne Demek? Görüntü, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyasal Bir Okuma Değerli Tah okurları, bu içerikte Ad ne demek sinema ile ilgili en önemli başlıkları bir araya getirdik. Sinemada “ad” denildiğinde çoğu zaman gündelik karşılığıyla reklam akla gelir: film başlamadan önce gösterilen fragmanlar, markaların kısa görsel anlatıları ya da dijital platformlarda içerik akışını kesen tanıtımlar. Ancak siyaset bilimi açısından mesele yalnızca bir “tanıtım aracı” değildir. Reklam, sinema salonunda ya da dijital ekranda beliren kısa bir görüntü değil; iktidarın görünürlük rejimini kuran, toplumsal rızayı yeniden üreten ve ideolojik alanı sürekli güncelleyen bir mekanizmadır. Bu nedenle “ad ne demek sinema?”…

Geniş Bir Gökyüzü Altında: Bir Film, Bir Platform ve Toplumsal Yapılar Üzerine Düşünceler Hoş geldiniz! Tah olarak Under the Open Sky hangi platformda ile ilgili detaylı ve düzenli bir anlatım hazırladık. Bazı filmler vardır ki, nerede izleneceği sorusu yalnızca teknik bir merak değildir; aynı zamanda modern yaşamın kültürel haritasını anlamaya açılan bir kapı gibidir. Under the Open Sky da bu tür yapımlardan biri olarak, yalnızca bir hikâye anlatmaz; aynı zamanda toplumun görünmeyen katmanlarını, bireylerin kırılganlıklarını ve kurumların sert sınırlarını da sessizce açığa çıkarır. “Under the Open Sky hangi platformda?” sorusu ilk bakışta basit görünür: bir filmi nereden izleyebilirim? Ancak bu…