Kategori: Makaleler

Kadınların Başörtüsü Takması Farz mı? – İzmir’in Güneşi Altında Düşünceler İzmir’in o sıcacık, ama bazen insanın kafasını karıştıran havasında oturuyorum, kahvemi yudumluyorum ve kendi kendime düşünüyorum: “Kadınların başörtüsü takması farz mı?” Tabii ki, bunu kafamda bir matematik problemi gibi çözmeye çalışmıyorum ama işte merak ve biraz da günlük gözlemler birleşince ortaya garip bir sorgulama çıkıyor. Geçen gün Alsancak’ta yürüyordum, gözüm sürekli insanlara takılıyor. Kimi başını örtmüş, kimi serbest. Bir tarafta simit yiyen teyze “Allah bereket versin evladım” dedi, diğer tarafta genç bir kız kulaklıkla müziğe kaptırmış, saçları rüzgarda dans ediyor. Ve içimden geçen ilk cümle: “Hangi biri daha farzı yerine…

Tah’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “İki keklik bir kayada ötüyor kim yazdı” konusunu sizin için araştırdık. “İki Keklik Bir Kayada Ötüyor Kim Yazdı?” Üzerine Düşünceler Tamam, direkt konuya giriyorum: “İki keklik bir kayada ötüyor kim yazdı?” cümlesi… daha doğrusu bu esrarengiz ifade. Öncelikle şunu netleştireyim; eğer bu başlık size “aman Tanrım, klasik bir halk hikâyesi” gibi masum bir çağrışım yaptırıyorsa, yanılıyorsunuz. Çünkü bu ifade, düşündüğünüzden daha karmaşık, aynı zamanda son derece tartışmaya açık bir kültürel yapının ürünü. İlginç ve İlginç Olmayan Yönleri Bu cümlenin beni yakalayan yönü, kesinlikle metaforik derinliği. İki keklik bir kayada ötüyor. Bir bakıyorsunuz basit…

Bugünkü makalemizde “Vajinaya fitil koyduktan sonra ne zaman ilişkiye girilir” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz. Vajinaya Fitil Koyduktan Sonra İlişkiye Girmek: Ne Zaman, Nasıl ve Neden? Vajina fitilleri… Konuyu açtığımda çoğu kişinin yüzünde önce bir şaşkınlık, sonra hafif bir “Aman Allah’ım, ne biçim şey bu?” bakışı beliriyor. Haklılar, çünkü fitil deyince aklımıza ilk gelen ya da okulda duyduğumuz şeyler hep biraz korkutucu, biraz yabancı geliyor. Ama işin aslı, tıbbi olarak düşündüğünüzde fitiller hayat kurtarıcı olabiliyor. Peki ya ilişki meselesi? Fitil koyduktan sonra ne zaman rahatça cinsel aktiviteye geçilebilir? İşte tam burada biraz cesur ve eleştirel olma zamanı. Fitil…

Kan Vermek ve İnsan Psikolojisi: Kısa Bir Mercekten Bakmak Hayatım boyunca insan davranışlarının ardındaki nedenleri merak ettim. Neden bazı insanlar gönüllü olarak kan verirken, bazıları birkaç saniyelik düşünceyle bile uzak duruyor? Bu sorunun yanıtı yalnızca fizyolojik kriterlerde değil; bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojinin karmaşık etkileşimlerinde saklı. Kan vermenin “kimler için uygun olmadığı” sorusu, aslında insanın kendi algı, kaygı ve sosyal çevresiyle ilişkisini de açığa çıkarıyor. Bilişsel Perspektif: Zihinsel Süreçlerin Rolü Kan veremeyen kişiler üzerinde yapılan araştırmalar, karar verme süreçlerinin genellikle bilinçli ve bilinçsiz bilişsel mekanizmalarla şekillendiğini gösteriyor. Örneğin, fobi veya yoğun iğne korkusu olan bireyler, bedensel bir tehdit algısı ile…

Zalikel Ne Demek? Çocukluk Anılarıyla Başlayan Bir Yolculuk Ankara’nın hafif serin bir bahar akşamında, Çankaya sokaklarında yürürken çocukluğumun oyun anıları bir anda gözümün önüne geldi. Hatırlıyorum da, mahallede top oynarken birbirimize garip garip lakaplar takardık. O zamanlar “Zalikel” diye biri vardı, ismini tam olarak hatırlayamıyorduk ama kulağa tuhaf gelen bir isimdi. İnsan hep merak ediyor ya, bir kelimenin anlamını öğrenmek ister. Ben de öyle yaptım; biraz veriyle uğraşan tarafım devreye girdi ve Zalikel ne demek, nereden gelmiş, neyi ifade ediyor diye araştırmaya başladım. Zalikel Kelimesinin Kökeni ve Anlamı Verilere baktığımda, “Zalikel” kelimesiyle ilgili çok sınırlı resmi kaynak bulunduğunu gördüm. TDK…

Türkiye’nin Dünya Bankası’na Ne Kadar Borcu Var? Toplumsal Adalet Perspektifiyle Bakmak Türkiye’nin dünya bankası’na ne kadar borcu var? sorusu çoğu zaman ekonomik raporlarla ve rakamlarla yanıtlanır. Ancak ben İstanbul’da, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan, 29 yaşında bir yetişkin olarak bu konuyu sokakta gördüklerim, toplu taşımada karşılaştıklarım ve işyerindeki gözlemlerim üzerinden düşündüğümde, konu çok daha derin bir sosyal boyut kazanıyor. Borç, sadece devletin finansal yükümlülüğü değildir; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından farklı etkiler yaratır. Türkiye’nin Dünya Bankası Borcu: Rakamların Ötesi Resmi verilere göre Türkiye, yıllar içinde Dünya Bankası’ndan çeşitli projeler için kredi almıştır. Borcun toplam miktarı yüz…

Giriş: Toplumsal Merak ve Bireysel Deneyim Bir insan olarak, çevremdeki bireylerin ve toplumsal yapının nasıl şekillendiğini anlamaya çalışırken, bazen basit bir araç veya yazılımın bile bu etkileşimleri aydınlatabileceğini fark ediyorum. OpenRocket ile ilk tanıştığımda, öncelikle bir roket simülasyonu programı olarak gördüm; ama zamanla, teknoloji ve bilim pratiğinin toplumsal boyutlarını düşündükçe, bu araç üzerinden normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileri hakkında ilginç çıkarımlar yapabileceğimi fark ettim. Siz de belki bir eğitimci, araştırmacı veya meraklı bir birey olarak bu yazıda kendinizden parçalar bulabilirsiniz. OpenRocket Nedir? Temel Tanım ve İşlevler OpenRocket, açık kaynaklı bir model roket tasarım ve simülasyon yazılımıdır. Kullanıcıların…

Hızlı Tren Bileti Nasıl Alınır? – Ankara’dan Başlayan Yolculuk Ankara’da 25 yaşında, ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven biri olarak hızlı tren maceramı paylaşmak istiyorum. Çocukluğumda babamla Sincan’dan çıkıp Eskişehir’e yaptığımız kısa tatilleri hatırlıyorum; o zamanlar tren yolculuğu bana hep heyecan verici gelirdi. Bugün ise hızlı trenle seyahat etmek, hem iş hayatında zamandan tasarruf sağlamak hem de şehirler arası konforlu bir yolculuk yapmak anlamına geliyor. Ama işin ilginç yanı, hızlı tren bileti almak sanıldığı kadar basit değil; biraz planlama ve veri analizi gerekiyor. Hızlı Tren Yolculuğuna Karar Vermek Geçen hafta iş toplantım için Eskişehir’e gitmem gerekiyordu. Otobüs seçeneği vardı, ama…

Kültürlerin Zenginliğinde Kurumları Anlamak Dünya, her biri kendine özgü ritüelleri, sembolleri ve değerleriyle dolu sayısız kültürle örülüdür. Bu çeşitliliği keşfetmeye başladığımızda, insan topluluklarının nasıl organize olduğunu anlamak için “kurumlar” kavramı ön plana çıkar. Kurumlar, toplumsal yaşamın temel yapı taşlarıdır; bireylerin davranışlarını şekillendirir, kimliklerini pekiştirir ve toplumların sürekliliğini sağlar. Kurumlar ne? kültürel görelilik perspektifiyle baktığımızda, her toplumun kendi normları ve değerleri çerçevesinde kurumlarını inşa ettiğini görürüz. Bu yazıda, ritüeller, semboller, akrabalık yapıları, ekonomik sistemler ve kimlik oluşumu bağlamında kurumları antropolojik bir mercekten inceleyeceğiz. Kurumlar ve Kültürel Görelilik Antropoloji, insan topluluklarını anlamak için kültürel göreliliği temel bir yaklaşım olarak benimser. Bu, bir…

Hz. Salih ve Deve Mucizesi: Kur’an’da Gerçekten Geçiyor mu? İçimdeki mühendis böyle diyor: “Bak, verileri net olarak ele almalıyız. Kur’an metni elimizde, hangi ayetlerde ne yazıyor, hangi rivayetler öne çıkıyor, bunu tespit etmeliyiz.” İçimdeki insan tarafıysa hafifçe heyecanla fısıldıyor: “Ama mucizeler, sadece metin değil, his de demek. İnsanları derinden etkileyen olayları anlamak istiyorum.” İşte Hz. Salih ve deve mucizesi tartışması tam da bu iki bakış açısının çatıştığı bir nokta. Kur’an’da Hz. Salih’den bahseden birkaç ayet var. Özellikle Neml ve Hac surelerinde Salih’in kavmine gönderildiği ve onlara Allah’ın mesajını ilettiği anlatılır. Ama işin en çok tartışılan kısmı, o ünlü deve mucizesi.…